Politici over Politiek tijdens VNG jaarcongres 2008

Informatie aanvragen over de Creatieve Piramide

Politici over Politiek tijdens VNG jaarcongres 2008

datum:

dinsdagmiddag 3 juni 2008

locatie:

Citadel, 's-Hertogenbosch

Met 39 lokale politici, burgemeester en wethouders hebben we een bescheiden Creatieve Piramide sessie gehouden. Met politici van verschillende pluimage hebben we het huidige politieke systeem onder de loep hebben genomen en zijn op zoek gegaan naar hoe dit systeem aangepast zou kunnen worden of compleet veranderd in een nieuwe, democratischer democratie.

* = Elftalleider

Elftal 1

Naam	Functie	Gemeente
Olaf Schoefs	ontwikkelingsmanager Bouwfonds
Hanneke Timmerman	griffier	Boskoop
Leo Bezemer	secretaris	Oldebroek
Nicole Collombon	griffier	Maasdonk
Hans Redert	gemeentesecretaris	Oosterhout
Eelco Tinga	Plv griffier	deelgemeente Feijenoord
A.J. van den Berg	gemeentesecretaris	Zaanstad
Jaap Woltjer	griffier	Lelystad
Robert Reus	gemeentesecretaris	Ouder Amstel
Wiro Kuipers	loco gemeentesecretaris	Oost Gelre
M. Muurling	griffier	Zaltbommel
Ton Jacobs	hoofd gemeente financiën VNG

Elftal 2

Naam	Functie	Gemeente	Politieke Partij
Henk Aalderink	burgemeester	Bronckhorst	VVD
W. Vroegindeweij	burgemeester	Bolsward	CDA
M. Bouwmeesters	gemeenteraadslid	Berkelland	CDA
Ton Strien	burgemeester	OlstWijhe	CDA
Ria Horenga	wethouder	Marum	CDA
Matt Cruijsen	gemeenteraadslid	Grave	CDA
Betske Kroon	wethouder	Vianen	CDA
J.J.E. van den Berg	wethouder	Nuth	CDA
Frank Kerckhaert	burgemeester	Hengelo	CDA

Elftal 3

Naam	Functie	Gemeente	Politieke Partij
Jaap Blankenberg	wethouder	Krimpen aan den IJssel	PvdA
van Leeuwen	wethouder	Scheemda	PvdA
Ruud Verhoeven	wethouder	Gulpen - Wittem	PvdA
Diny Koreman	burgemeester	Vianen	PvdA
Gerard Hemmes	wethouder	Skarsterlân	PvdA
Paula Grit	raadslid / griffier	Marum / Menterwolde	PvdA
E.J. Duinkerken	gemeente secretaris	Aalsmeer	PvdA
Geertie Boekhoudt	portefeuillehouder	deelgem. Prins Alexander Rotterdam	SP
Hetty Tindemann	wethouder	Valkenswaard	Groen Links

Elftal 4

Naam	Functie	Gemeente	Politieke Partij
Henk Reijsoo	griffier	Bedum	Gemeente Belangen
Henk Siroen	gemeenteraadslid	Cuijk	PLC
J. Knoop	wethouder	Laarbeek	de Werkgroep
Ton van Brussel	gemeenteraadslid	Den Bosch	Rosmalens Belang
G.M. Coumans	gemeenteraadslid	Stein	Communiceren Met Burgers
E. Janissen	gemeenteraadslid	Stein	Communiceren Met Burgers
van 't Hoogerhuijs	gemeenteraadslid	Krimpen aan den IJssel	VVD
Paul van den Eijnden	griffier	deelgemeente Feijenoord	VVD
C.M.W. Berkhout	wethouder	Zeist	VVD

Met als motto ”de creatieve piramide; Burgers aan het woord!”, zijn we gaan zoeken naar hoe politici hier over denken en dit denken te bewerkstelligen. De volgende vragen kwamen aan bod:

Welke politieke voorkeur heeft u?

Links of rechts

Hoe beschouwt u uzelf?

Behoudend of vernieuwend
Richtinggevend of volgend

De overheid moet …

Regisseren of faciliteren
Vernieuwen of zo doorgaan

Politiek heeft behoefte aan …

Meer leiderschap of meer luisteren
Debat of samenwerken
Aanpakken of gedogen
Sterke personen of sterke argumenten

Het huidige …

landelijke politieke klimaat verdient een …
maatschappelijke klimaat verdient een …

Welke tien onderwerpen/uitgangspunten vindt u bepalend voor de kwaliteit van de samenleving?

Welke tien zaken zijn volgens u bepalend voor de kwaliteit van een buurt? (10 aanvinken a.u.b.)

Welke 3 thema's vindt u het belangrijkst voor de kwaliteit van een buurt (omcirkel 3 items)

Gezondheid
gezondheid bewoners
gevaren
ruimte
kwaliteit woningen
bewegingsmogelijkheden
ontspanningsmogelijkheden
vervuiling

Overlast
veiligheid
buren overlast
lawaaioverlast
vuil, stank
botsende culturen
hangjongeren
horeca/ voorzieningen

Voorzieningen
nabijheid culturele voorzieningen
buurtwinkels
speelmogelijkheden
sportmogelijkheden
gezondheidsvoorzieningen
groen
bereikbaarheid OV

Cohesie / Samenhang
criminaliteit
solidariteit
absorberend vermogen
eenzaamheid
sociale druk/ controle
verbondenheid
diversiteit

Milieu
energieverbruik
afval
ruimtegebruik
vervuiling
groen
biodiversiteit
CO2 uitstoot

Beleving
vrijheid
geluk
geschiedenis
cultuur
architectuur, schoonheid
natuur / groen
spiritualiteit

Economie
gemiddeld inkomen
onderwijsniveau
werkloosheid
% huur / koopwoningen
lokale lasten
buurt als markt
armoede

De burger kiest 10 'items' uit de samenlevingsindex. De optelling van alle stemmingen levert een geprioriteerde index op die als basis dient voor beleid. Wat denkt u dat de voor- en nadelen zijn?

Heeft u een goed idee voor een nieuw politiek systeem of een verbetering op het huidige systeem?

Welke politieke voorkeur heeft u?

links

rechts

Hoe beschouwt u uzelf, behoudend of vernieuwend?

behoudend

vernieuwend

Hoe beschouwt u uzelf, richtinggevend of volgend?

richtinggevend

volgend

De overheid moet regisseren of faciliteren?

regisseren

faciliteren

De overheid moet vernieuwen of zo doorgaan?

vernieuwen

zo doorgaan

Politiek heeft behoefte aan meer leiderschap of meer luisteren

meer leiderschap

meer luisteren

Politiek heeft behoefte aan debat of samenwerken

debat

samenwerken

Politiek heeft behoefte aan aanpakken of gedogen

aanpakken

gedogen

Politiek heeft behoefte aan sterke personen of sterke argumenten

sterke personen

sterke argumenten

Het huidige landelijke politieke klimaat verdient een: 5,7

Het huidige maatschappelijke klimaat verdient een: 6,3

Welke 3 thema's vindt u het belangrijkst voor de kwaliteit van een buurt

gezondheid

overlast

voorzieningen

cohesie / samenhang

milieu

beleving

economie

voordelen	nadelen
Draagvlak	Technisch
Duidelijkheid	Afstandelijk
Betrokkenheid	Verondersteld gelijkheid van kennis en inzicht
Democratisch	Afweging onderlinge waarde ontbreekt
Bevordert meedenken	Waan van de dag
Betrokkenheid	Onvoldoende concreet
Draagvlak	Zegt niets over haalbaarheid
Helderheid	Technisch overheersend
Transparantie	Belangengroeperingen
Directe democratie	Algemeen belang versus individueel belang
Draagvlak	Gelijkheid en kennis ontbreekt
Creativiteit / diversiteit	Kwantitatieve afweging i.p.v. kwaliteit
Sneller vervolg	Lange termijn uit het oog (waan van de dag)
Sociale cohesie / verantwoordelijkheid voor omgeving	Concreetheid / resultaten?
Stimulans / uitstraling voor de toekomst	Vertaling in middelen, voor- en nadelen ontbreekt
Ontwikkeling actief burgerschap	Primaat raad minder (wel financieel eindbesluit)
Creëren van draagvlak	Te divers
Betrokkenheid / mede-eigenaarschap burgers	Te eenzijdig
Onverwachte oplossingen komen boven	Duurzaamheid (is geen verbondenheid perspectief van de stad)
Snel items op hoger (hoogste) niveau	Bij niet slagen ontstaat er frustratie
Kennis(verrijking)	Solidariteit
Prioriteiten kunnen stellen	Noord / Zuid / Oost / West regionale verschillen randstad periferie
Betrokkenheid	Financiële zekerheden / budgetten
Georganiseerd vertrouwen	Legitimiteit van politici als er geen politieke partij meer is
Inhoud leidend	Zullen de minderheden niet helemaal weggevaagd worden?
	Wat doe je met 100% tegenstellingen en 50% voor en 50% tegen
	Maatschappelijk versus individueel belang
	Waar is de controle?
	Hoe voorkom je strategische fouten (bijvoorbeeld nee EU)
	Jojobeleid
	Uniformiteit (geen onderscheid mogelijk in groeperingen)
	Items zijn moment opnames
	Versimpeld beeld van de werkelijkheid
	Strategische visie? Uitwerken in uitvoerbare plannen
	Populisme
	Moeilijke thema's blijven liggen (riolering, belastingen)
	Legitimatie
	Verdelingsvraagstuk

Aparte verkiezing om het bestuur en het toezicht houdende orgaan
Werken volgens procesmatige aanpak met: "verkiezingsprogramma" via piramide
Geen probleemonteigening
Geen selectie aan de poort
Bestuurders nieuwe stijl (elftal leiders)
Provincie is proeftuin
Controlerende taak is eigen elftal van wisselende samenstelling (half jaar)
Directe democratie (referenda)
Professionalisering bestuur
Splitsing ambtelijk apparaat in uitvoering en dienstverlening en bestuursondersteuning / -advisering
Dwingen tot presenteren opvattingen in concrete uitwerkingen / resultaten
Beleidskeuzes op langere termijn dan zittingsperiode
Huidig systeem behouden
Minder politici > minder ambtenaren > meer middelen voor beleid
Kwaliteitsimpuls politici > via trainingen (lokaal, provinciaal, landelijk)
Districtenstelsel > "The Winner Takes It All"
Goede bestuurders > mensen willen niet altijd mee besturen
Schaf bestuurlijk middenveld af c.q. breng aantal bestuurlijke lagen sterk terug
Geef in huidige duale systeem meer sturing ongelijkheden aan de voorzitter van de raad
Burgers moeten persoonlijk worden betrokken / aangesproken op hun maatschappelijke activiteit
Meer beslissingen op lokaal niveau / wijk- of dorpsniveau
Wijkeigenaarschap > bottum up
Politiek spel? Dit stoot af
Stroperigheid moet minder
Meer geld naar raadsleden, test of de mogelijkheid bestaat parttime te werken en zo tijd vrij te maken voor werkbezoeken / lezen stukken / praten met burgers
Leg een meer interactief traject voor belangrijke besluiten wettelijk voor

voordelen	nadelen
Actualiteit	Identiteit / identificatie raakt zoek
Concrete onderwerpen	Grootste gemene deler
Gedragen door de samenleving	Recht van de sterkste gaat gelden
Objectief	Verbondenheid raakt zoek
Democratisch tot stand gekomen	grillig verloop
Betrokkenheid bij burgers	Eenduidige lijn?
Geeft sociale cohesie	Eigen profiel
Draagvlak betrokkenheid	Na invoering sterk richtinggevend en mogelijk star
Mogelijk een objectieve weergave van wat inwoner bezig houd	Sterk beïnvloed door de actualiteit (hypes)
Inwoner weet dat zijn inbreng overkomt	Mogelijk streng geregisseerde uitvoering
Echt burgerparticipatie	Mogelijk uitsluiting van goede individuele ideeën
Grootste draagvlak	Risico van financiële onhaalbaarheid
Redelijk heldere keuze	Uitkomst grootste gemene deler / grijze massa
Belangrijkste zorgen in samenleving worden zichtbaar / onvermijdelijk	Belangengroepen kunnen hun achterban mobiliseren en zo eigen koers bepalen
Geen verdere versplintering meer van politiek landschap	Wie zwijgt heeft geen inbreng (geen stem)
In plaats van zwakker wordende politieke partijen nu ander / groter draagvlak	Mode gevoelig
Betrokkenheid / interesse inwoners	Minderheid wordt uitgeschakeld
Actualiteiten	Minder diversiteit
Draagvlak groter bij bevolking	Keuze is star
Duidelijkheid	Geen samenhang, geen visie
Onderwerpen komen zuiver aan bod zonder ballast van programma's	Geen bijzondere ambities meer haalbaar
Goed voor inventarisatie problemen	Grijs gemiddelde
Werk voor planbureaus wordt overgenomen	Minderheden kansloos
Mogelijkheid tot inbreng van creatieve ideeën die nodig zijn om samenleving levendig te houden	Idealen van groepen worden onzichtbaar
Korte termijn	Geen persoonlijke verantwoordelijkheid meer
Voorkomt afbraak persoon	Waan van de dag
Helderheid van standpunt	Kwaliteit waarborging dagelijks bestuur
Niet wie hardste roept, maar stem van iedereen wordt gehoord	Politiek te volgend
Inhoud gaat boven persoon	Uitvoering verantwoording voor college cq. raad
Er worden keuzes gemaakt	Grootste gemene deler , geen ruimte voor afwijkende visie
Je kiest waarvoor je geïnteresseerd bent	Populisme
Meer jongeren zullen naar de stembus gaan "Hot"	Systeem wordt leidend
Duidelijk keuzes maken	Weinig ruimte om op actualiteit te reageren
Prioriteiten	Versimpeling van problematiek
Betrokkenheid	Wie bepaalt dan wat er inhoudelijk met de items gebeurt
	Items worden benoemd zonder duidelijke oplossingsrichtingen (kunnen zeer verschillen)
	Populaire thema's worden overgeaccentueerd, minderheden worden ondergesneeuwd
	Onderwerpen komen aan de orde zonder financiële consequenties
	Past niet in onze democratische rechtsorde waarin volksvertegenwoordigers bepalend zijn
	Te dynamisch leidt daarom tot niets. Leiderschap is nodig om iets tot uitvoering te brengen
	Samenleving heeft ook behoefte aan mensen die de bevolking leiden. Niet door iets op te leggen maar door te initiëren en te motiveren
	Grootste gemene deler
	Anonimiteit
	Verlies van basis-waarheid
	Verlies van ethiek
	Verlies van herkenbaarheid / differentiatie
	Verlies van strijd / debat politieke opvattingen
	Verlies van lange termijn visie
	Marges ontbreken
	Het is een illusie om te denken dat als het gemeenschappelijk punt bijvoorbeeld gezondheidszorg is, dat dan duidelijk is wat er in de praktijk moet gebeuren. Het beleid wordt in de praktijk (waar)gemaakt met nog tal van discutabele keuzemomenten
	De borging van het belang van de minderheid dreigt weg te vallen
	De dialoog en het debat als inspiratiebron voor uitkristallisering van beleid wordt niet benut
	De positieve effecten die je realiseert via de creatieve piramide worden te niet gedaan (ons huidige politieke systeem is immers net een creatieve piramide)
	Je kiest niet meer voor een partij, dus je weet ook niet of dat deze partijen positieve dingen heeft gedaan in voorgaande jaren
	Moeilijk te beoordelen hoe veel aandacht het item moet krijgen
	Minder strijd tussen politieke partijen
	Moeilijk vergelijkbaar op Europese politiek / beleid etc.

We moeten op zoek naar mogelijkheid om bestuur krachtiger te maken dan rechtelijke macht binnen trias politica
Belasting gebied
Districtenstelsel
Differentiatie tussen gemeenten en provincies
Kiesdrempel
Vervallen provincie > landsdelen
Landspolitiek meer decentraal
Vertegenwoordigersmodel
Het huidige systeem van democratie is het bestewat we hebben
Mensen moeten de mogelijkheid hebben om de inrichting van de directe leefomgeving mee te bepalen als daar geen overstijgende belangen gelden
Wijze waarop het democratisch gekozen bestuur is gekozen en wordt gecontroleerd werkt voortreffelijk
De samenlevingsindex zou een goede functie kunnen hebben in de agendering van onderwerpen die de inwoners van belang vinden
Systeem van de representatieve democratie is van grote waarde en ik zie geen alternatief
Grotere relatie tussen takenpakket en verruiming belastinggebied
Differentiatie takenpakket grote en kleine gemeenten
Beoordeling van minstens inzichtelijk maken waardoor de jaarlijkse resultaten helder worden > laten zien wat ze hebben gedaan en mee bezig zijn
Parlementaire democratie behouden en verbeteren
Communicatie met en naar burgers / inwoners / bedrijven
Meer verschillen toestaan; meer maatwerk in uitvoering
Kiessysteem aanpassen zodat afsplitsingen niet meteen mogelijk zijn
Differentiatie gemeenten / provincies
Kiessysteem ala Duitsland
Handhaven huis van Thorbecke maar wel meer afbakening van de "overheidslagen"
Parlementaire democratie is voor Nederland de beste vorm
Meer maatwerk
Halvering leden van de tweede kamer en de eerste kamer
Kiesdrempel verhogen
Meer differentiatie in de uitvoering van de regelgeving
Meer persoonlijke berekenbaarheid / licht districtenstelsel
Concentratie / vermindering provincies en gemeenten
Eigen inkomstengebied verruimen voor gemeenten

voordelen	nadelen
Ideeën belangrijker dan persoonlijkheden	Samenhangende visie ontbreekt
Kiezer wordt gedwongen over inhoud na te denken	Gevaar simpelheid
Kiezer wordt gedwongen keuzes te maken	Onmogelijk om financieel economische kaders overeind te houden
Voor ieder onderwerp maximaal draagvlak	Is vooral geschikt voor open vraag
Onderwerp krijgt zelfstandig aandacht (is onderwerp van discussie zonder rekening te houden met belangen die andere onderwerpen betreffen)	Niet / minder geschikt voor buitenland politiek, bijvoorbeeld Europa en VS stellen al veel kaders
Geen uitruil / koehandel	Populaire mensen zoeken een item uit waarom ze gekozen worden
Kiezer kan zich beter herkennen	Versnippering
Op onderdelen sneller besluitvorming	Solidariteit voor een ander wordt minder
Breed draagvlak	Te weinig om op items te selecteren
Richt aandacht van kiezer op het onderwerp	Onduidelijk hoe de "bestuurders" worden gekozen
Draagvlak	Verwachtingen die niet altijd gerealiseerd kunnen worden
Waardering	Geldgebrek voor realisatie alle ideeën
Minder bezwaarmakers	Samenhangende visie ontbreekt
Uiteindelijke besluitvorming sneller	Items kunnen op vele manieren worden uitgewerkt
Democratisch	Items die minder populair zijn verdwijnen
Betrokkenheid	Hoe moeten knelpunten bij uitvoeringen uit de weggeruimd worden
Bevordering van sociale cohesie	Gevaar dat "trends" veel aandacht krijgen
Duidelijkheid over wat er leeft en welk beleid gevoerd moet worden	Minderheden komen nauwelijks aan bod
Flexibiliteit van de index	Grootste gemene deler effect
Diegenen doen meer die ideeën hebben en een mening hebben	Vluchtigheid of houdbaarheid van de index
Inhoud boven bestuurders	wie bepaalt de lijst waaruit gekozen wordt
Je kunt eigen keuze goed zichtbaar maken	het vraagt veel meer van burgers bij het uitbrengen van hun stem
Het gaat om de inhoud	Hoe organiseer je continuïteiten van bestuur (denk aan milieu maatregelen en het zigzagbeleid
Flexibiliteit keuzesysteem	Hoe zorg je voor een goede index?
De keuze van de burger staat voorop	Houdbaarheid items beperkt
De wensen van burgers worden sneller gehonoreerd waardoor de betrokkenheid kan toenemen	Starheid > als het onderwerp minder belangrijk wordt
Betrokkenheid bij items (actueel)	Welke onderwerpen vind je belangrijk?
Deskundigheid (met name ervaringsdeskundigen)	Hoe krijg je onderwerpen hoog op de index
Lijkt neutraal en objectief	De gemaakte keuze kan voor bepaalde groepen niet relevant zijn
Analytisch instrument	De keuze kan te eenzijdig zijn
Heldere prioritering	Het overzicht kan in het gedrang komen
Dwingt tot nadenken	Weinig overzicht op het totaal van belangen
Conformeert de kiezer met z'n huidige omstandigheden	Niet werkbaar door gebrek aan structuur
Helpt bij maken van keuzes	Afweging in heel laat stadium (te laat)
Is analytisch	Overaccent op de waan van de dag
	Wat gebeurt er met mijn voorkeuren?
	Veel macht voor opstellen van samenlevingsindex
	Geen identificatie met personen / partij
	Geen helderheid over uitkomsten van keuze
	Geen systeem voor zwakke denkers
	Wat gebeurt met minder populaire items?

Burgers meer eigen verantwoordelijkheid geven voor hun wijk en over wijkaangelegenheden
Afschaffen eerste kamer en provinciale staten
Mogelijkheid van tussentijdse verkiezingen bij gemeenten bij een coalitiebreuk
Eerste kamer afschaffen of rechtstreeks kiezen
Kiesdrempel van bijvoorbeeld 2,5%
bestuurslaag provincie afschaffen
Burgemeester door raad laten kiezen
Bij vertrek uit fractie verplicht zetel opgeven
Verhoging kiesdrempel
Twee partijen stelsel > beloften houden veel meer stand
Naast kandidaat ook stemmen op coalitie
Aansprekende politieke leiders die helder kunnen aangeven vanuit welke achtergrond ze zaken gaan aanpakken de komende 4 jaar